Endometrioza należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób ginekologicznych, choć przez wiele lat pozostawała tematem niedostatecznie rozpoznawanym. Schorzenie polega na obecności tkanki przypominającej błonę śluzową macicy poza jej naturalnym miejscem występowania. Zmiany mogą pojawiać się między innymi na jajnikach, jajowodach, otrzewnej, jelitach czy pęcherzu moczowym. Komórki te reagują na zmiany hormonalne zachodzące podczas cyklu miesiączkowego, co prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych, bólu oraz szeregu innych dolegliwości.
Endometrioza – choroba o znacznie szerszym obrazie niż bolesne miesiączki
Endometrioza przez długi czas była kojarzona głównie z bolesnymi miesiączkami, jednak współczesna medycyna pokazuje znacznie szerszy obraz tej choroby. Coraz częściej specjaliści podkreślają, że schorzenie może rozwijać się u kobiet o bardzo różnym stylu życia, wieku i stanie zdrowia. Wiele pacjentek przez lata nie otrzymuje właściwej diagnozy, ponieważ objawy bywają mylone z innymi problemami zdrowotnymi lub uznawane za naturalny element kobiecego cyklu.
Kto najczęściej choruje na endometriozę?
Endometrioza najczęściej diagnozowana jest u kobiet w wieku rozrodczym, zwykle między 20. a 40. rokiem życia. Pierwsze objawy mogą pojawiać się znacznie wcześniej, nawet u nastolatek krótko po rozpoczęciu miesiączkowania. Zdarza się, że silne bóle menstruacyjne występują od pierwszych cykli, jednak przez wiele lat nie są traktowane jako sygnał ostrzegawczy.
Szacuje się, że choroba może dotyczyć nawet około 10 procent kobiet w wieku rozrodczym. W grupie pacjentek zmagających się z problemami z płodnością odsetek ten jest jeszcze wyższy. U części kobiet rozpoznanie następuje dopiero podczas szczegółowej diagnostyki związanej z trudnościami w zajściu w ciążę.
Czy istnieją czynniki zwiększające ryzyko?
Przyczyny rozwoju endometriozy nadal pozostają przedmiotem badań. Specjaliści wskazują jednak czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby. Duże znaczenie przypisuje się predyspozycjom genetycznym. Kobiety, których matka lub siostra chorowały na endometriozę, mogą być bardziej narażone na rozwój schorzenia.
Wpływ mogą mieć również wczesne rozpoczęcie miesiączkowania, krótkie cykle menstruacyjne lub obfite krwawienia. Badacze analizują także zależność między zaburzeniami układu odpornościowego a rozwojem choroby. Coraz więcej uwagi poświęca się przewlekłym stanom zapalnym oraz czynnikom środowiskowym.
Endometrioza u nastolatek – problem rozpoznawany zbyt późno
Jeszcze do niedawna sądzono, że endometrioza dotyczy głównie dorosłych kobiet. Obecnie wiadomo, że pierwsze objawy mogą występować bardzo wcześnie. Nastolatki zgłaszające silny ból podczas miesiączki często słyszą, że jest to typowy element dojrzewania.
Tymczasem intensywny ból utrudniający naukę, aktywność fizyczną czy codzienne funkcjonowanie wymaga dokładniejszej diagnostyki. Wczesne wykrycie choroby pozwala szybciej wdrożyć leczenie i ograniczyć jej rozwój.
Jakie objawy powinny wzbudzić czujność?
Najbardziej charakterystycznym symptomem pozostaje silny ból menstruacyjny, jednak objawy endometriozy mogą przybierać różne formy. Część kobiet doświadcza przewlekłego bólu miednicy, bólu podczas współżycia lub problemów ze strony układu pokarmowego.
Mogą pojawiać się również dolegliwości podczas oddawania moczu, wypróżniania czy przewlekłe zmęczenie. U niektórych pacjentek występują objawy przypominające choroby jelit lub problemy urologiczne, co dodatkowo utrudnia postawienie prawidłowej diagnozy.